Workshop

Lessen uit de praktijk

Van oud naar nieuw leidinggeven
Karen Wouters is nu weer ‘Karen’, en niet meer ‘Michelle’. Ze kan zich voorstellen dat het vinden van een nieuwe manier van leidinggeven niet zomaar één twee drie lukt. In de workshop ‘Van oud naar nieuw leidinggeven’ gaan we aan de hand van praktijkvoorbeelden dieper in op de transitie van ‘verticaal leidinggeven’ naar de ‘delende leider’. Wat kom je tegen, en hoe los je dat op?

Hand, hoofd, hart

Voorin de hoge Vlaamsezaal zitten vijf mensen op een rijtje. Het zijn geen theoretici, geen beleidsmakers of onderzoekers, maar mensen uit de praktijk. De zaal zit vol, zo vol dat achterin mensen moeten staan. Ze luisteren vol aandacht naar de ervaringen van de vijf. Op de dia boven hun hoofden staat een plaatje met een hand, een hoofd en een hart. De verhalen van de vijf cirkelen om deze elementen: leidinggeven doe je ‘hands-on’, het is een kwestie van concreet doen, maar je denkt er gelijktijdig goed over na. En, erg belangrijk, veranderen doe je met gevoel, je geeft ruimte aan de emoties die vrijkomen.

Emotioneel traject

“Durf ook gewoon om raad te vragen in je team”, zegt een van de vijf, Geraldine Williame (Partena). “Je hoeft het niet allemaal zelf uit te vinden. Vroeger was ik tamelijk sturend. Nu laat ik dingen aan het team.” Frank Van Swalm (Kind en Gezin) heeft het over de leercurve die hij zelf als leidinggevende heeft doorgemaakt. “Het gaat stap voor stap, het is een traject dat je samen doorloopt. En dat kan soms inderdaad best emotioneel zijn. Anders leidinggeven vergt veel van een persoon, je komt met veel vragen te zitten.”

Nooit af

Tina Verstuyft (Partena) gaat dieper in op de handen, het hoofd en het hart. “Het gaat om de continuïteit tussen die drie dingen. Ze hebben concrete invulling nodig. Daar hebben we met intensieve sessies aan gewerkt. We hebben daarbij de mensen zelf eigenaar gemaakt van het veranderproces.” Maar, zegt ze ook: “Het proces is nooit af, daar kwamen we al snel achter. Het zinnetje ‘voortschrijdend inzicht’ is vaak gevallen.”

 

Training als wondermiddel?

Ook Elke Van Roy en Sabien Verhulst (Kind en Gezin) hebben veranderprocessen bij ongeveer negentig leidinggevenden in hun organisatie begeleid. Daar kwamen in het begin verrassende inzichten uit. Die worden voorgelezen: “Nu ben ik nog meer in de war”, “Ik begin te begrijpen dat het meer over mezelf gaat dan ik dacht” en “Dit project voelt artificieel”. Want ja, veranderen is een onzeker proces. Als trainer zelf weet je het soms ook even niet, geven de vijf toe. Pasklare antwoorden bestaan niet, een reeks van vier trainingen is geen wondermiddel. “We zitten samen in de mist”, zegt Elke lachend. Maar die mist, daar zijn ze langzaamaan samen uitgekomen.

Het is een traject dat je samen doorloopt en dat kan soms inderdaad best emotioneel zijn

Choreograaf

Dan komen er vragen en reflecties uit de zaal. “Veel mensen vinden het eigenlijk best fijn om een sturende leidinggevende te hebben. Iemand die de antwoorden heeft.”, zegt iemand. Tina geeft antwoord: “Die mensen gaan er altijd zijn. Het is zaak om als regisseur eerst te proberen ze uit de tent te lokken. Om ze als choreograaf te verleiden om vrij te dansen. Soms lukt dit niet”, voegt ze toe, “en dan zal je afscheid moeten nemen van bepaalde mensen.”

Geen vaag verhaal

Veranderprocessen kunnen invloed hebben op de beloning van mensen, en op het personeelsbestand. Iemand in de zaal zegt: “Gaan de vakbonden mee met zo’n vaag verhaal?” Sabien zegt: “Het is zeker geen vaag verhaal, en ja, de bonden gaan hierin mee.” Er klinken ook relativerende woorden. Iemand zegt: “We hebben het veel over veranderen en in dialoog zijn en onzekerheid, maar er is ook zoiets als een beleidsvisie. Die moet er éérst zijn voor je dit soort verandertrajecten begint. Hoe ga je je klanten bedienen? Want hoe dan ook, we hebben allemaal klanten!”

 

Richard Derks
Voeg toe aan selectie