Workshop

Werk werkbaar maken: over welzijn & jobcrafting

“Het is met een verandertraject zoals met nieuwe schoenen, in het begin heb je daar meer last van dan gemak.” Zo eindigt de workshop ‘welzijn binnen een IAO-traject’. Maar eerst terug naar het begin.

Van de fabriek naar kantoor

Lieven Eeckelaert opent deze workshop met een filmpje. We zien een vrouw met plastic kapje aan een lopende band kartonnen verpakkingen om koeken schuiven. “Ik heb zelf als vakantiejob ook nog in een fabriek gestaan”, deelt hij mee. “Idealiter probeer je deze kortcyclische arbeid die geen voldoening geeft weg te automatiseren, zodat er uitdagender werk overblijft.” Die uitdagende jobs vragen echter om aandacht voor de persoon die ze uitvoert. En voor de teams waarin zij opereren. Hoe bewaak je hun productiviteit én welzijn?

De case van Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen

Een succesvol voorbeeld van de overstap naar zelfsturende teams is dat van zorginstelling het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen. Uit onderzoek bleek dat de nieuwe teams na het verandertraject patiënt gerichter en toegewijder werden en meer opgingen in hun werk máár: minder energie haalden uit hun job. Dit geeft aan dat aandacht voor medewerkers belangrijk is. Voor Flanders Synergy een reden om samen te werken met preventieadviseurs. “Ik geloof in gedeeld leiderschap”, grapt Eeckelaert, “dus ik laat nu de twee andere sprekers aan het woord.”

Els Vanbelle over jobcrafting

Het zelf vormgeven van je baan, dat is wat jobcrafting globaal inhoudt. Daarover heeft Els (Attentia) drie stellingen. We reageren met briefjes. Groen is eens, oranje is oneens. Daarna volgen steeds wat theorie en praktische voorbeelden.

Stelling 1: Natuurlijk geef ik zelf vorm aan mijn job

Een zee van groen op deze zolderzaal met uitzicht op de Sint-Romboutskathedraal. Els toont ons dat jobcrafting op microniveau kan. Bijvoorbeeld een andere ruimte zoeken als je last hebt van muziek van collega’s, of vragen om uitdagender taken als de inhoud van je job niet meer helemaal bevalt.

Stelling 2: Jobcrafting heeft altijd positieve gevolgen

Hierover zijn de meningen verdeeld. Het hangt vooral af van de balans tussen energiegevers en energievreters, geeft Els aan. In die eerste categorie moet je investeren door bijvoorbeeld autonomie, sociale steun en leiderschap te ontwikkelen. Energievreters kunnen conflicten zijn binnen je takenpakket en werkdruk. Dit is overigens persoonsgebonden, niet iedereen is dol op verantwoordelijkheid of neemt graag initiatief.

Stelling 3: Jobcrafting brengt uitdagingen met zich mee

Hier is men het weer over eens. Ja, er zijn uitdagingen. Die hebben onder andere te maken met de verhouding tussen autonomie en begrenzing. “Zelfsturing heeft ook sturing nodig”, vat Lieven de presentatie na het warme applaus voor Els samen, alvorens de tweede gastspreker te introduceren.

Katrien Bruyninx: Werk werkbaarder maken

Katrien is preventieadviseur psychosociale aspecten bij Idewe. Ze opent haar presentatie met een citaat van F. Von Schiller: “Iedere verandering maakt een gelukkig mens bang.” De bedoelingen van het management zijn vaak goed, vertelt ze, maar verandering van bovenaf opleggen, levert problemen op. Daarom geeft ze enkele praktische tips om de individuele medewerker mee te nemen en te ondersteunen in een IAO-traject. Een greep:

Inzetten op verbindende communicatie

Twee collega’s met dezelfde baan kunnen enorm botsen. Vaak heeft dat te maken met de waarden van waaruit ze opereren. Katrien geeft voorbeelden uit zorg en onderwijs en laat zien dat zoeken naar de motieven en waarden van je collega kan helpen om opener te communiceren.

Verdelen van leiderschap

Je kunt wel willen om mensen verantwoordelijkheid te geven, maar hoe doe je dat? Wie mag welke beslissing nemen? Neemt iedereen zijn verantwoordelijkheid wel? Een leiderschapsmatrix kan uitkomst bieden.

Aan de slag met teamrollen

Katrien plaatst het functioneren van een individu in context. Ze laat zien hoe elk team verschillende rollen nodig heeft, en hoe die rollen kunnen botsen. “Een uitvinder kan een evaluator helemaal gek maken.” Elke rol heeft een goede en slechte kant, en wanneer iemand in een team slecht uit de verf komt, moet je hem dat niet zelf aanrekenen maar op zoek gaan naar de balans in het team. Hij krijgt dan kennelijk niet wat hij nodig heeft om positief te functioneren.

Realistisch blijven

Veranderen is hard werken. “Het gaat met trekken, sleuren, vallen en opstaan”, sluit Lieven de workshop af. “Maar”, voegt hij daaraan toe: “ook met mooie momenten. We zien mensen plotseling opbloeien of groeien in hun rol. Dat is prachtig om te zien.”

Elske van Lonkhuijzen
Voeg toe aan selectie